Họp lớp cấp 3- 27/4/2008

Sau 17 năm ra trường, 30 tháng 4 năm 2006 lớp 12B mới có cuộc họp mặt tương đối đầy đủ.

Nhóm bạn chơi thân với nhau: Tuyết phệ, Sơn lém, Tâm còi, Bằng dê, Hà kều, Sơn trọc và Hoa mít. Vẫn còn thiếu Huy bậu sậu nữa (Nó ở tận trên Lạng Sơn nên không về dự được). Trừ Sơn trọc hồi học cấp 3 còn ra dáng "đàn ông", chứ Sơn lém và Bằng dê thì đúng là hai thằng trẻ con không hơn không kém, bé tẹo teo, còi dí còi dị. Thế mà bây giờ cao to ra phết.

30 tháng 4 năm 2007 mình không có nhà nhưng các "con giời" vẫn họp lớp. Không có lớp trưởng mà chúng nó vẫn tổ chức hoành tráng lắm, kéo nhau đi dã ngoại tận Suối Ngọc Vua Bà. A cay thật.

Năm nay cuộc họp "trù bị" cho việc tổ chức họp lớp sang năm nhân 20 năm tốt nghiệp, thành ra mở rộng thành phần ra cả các lớp A và D nữa nhưng cũng chỉ được có gần 20 mống thôi. Nhưng mà cũng vui đáo để. Năm nay bạn Nga và bạn Hường tổ chức cho cả lũ đi ăn thịt ngựa (Kinh, dai như gì ấy, làm Sơn lém ăn xong bữa về Hà Nội dau răng cả đêm). Gặp nhau cũng buồn cười, tán đủ thứ chuyện. Nào là "ngày xưa tôi cũng thích bà lắm nhưng mà không dám nói", rồi thì "ngày xưa mà ông tán là tôi đổ đấy". ...

Hạn "nhỏ" đầu năm

Năm nay đúng là năm “hạn” thật vì mới đầu năm đã bị mất mất trộm mấy mẻ phong lan (Nhớ hôm đầu năm được “xem bói” là có hạn “nhỏ”). Tiếc thật, cả vườn gần 90 giò hoa, năm nay hơi bị nhiều giò nở hoa, thế mà cứ giò nào nở là mất. Tổng cộng đến giờ mất hơn 40 giò, mà toàn giò đẹp (tất nhiên trộm thì nó chỉ chọn giò đẹp mà lấy). Mà trộm bây giờ trắng trợn thật, toàn lấy trộm ban ngày mới tức chứ. Hôm đầu tiên bị mất mẹ lẩm bẩm: “Cướp chứ không phải là trộm nữa”. Hôm sau mất lần nữa, đến lượt Mốc lẩm bẩm: “Trộm chứ không phải là cướp nữa”. Tiếc đứt ruột, thà mất tiền còn không tiếc bằng. Có những giò đã ở với nhà mình cả chục năm trời. Nào là phi điệp, da báo, đuôi chồn, vảy rồng, đai trâu…bây giờ chỉ còn qua ảnh.

Bốn tuổi

Bốn tuổi Hà Anh “ngu” hơn Mốc bây giờ nhiều (Chẹp chẹp, các cụ kiêng khen trẻ con). Hồi đó mẹ đi học vắng, bố đi làm xa nên Hà Anh hay phải theo bà vào phòng làm việc. Phòng của bà hay có nhiều các ông các bà, các cô các chú ghé qua nên Hà Anh phải chào rất nhiều lần. Một hôm Hà Anh bảo với bà: “Cháu đến phải mua cái máy nói thôi bà ạ”. Bà ngạc nhiên, không hiểu thế nào. Lúc đó Hà Anh mới bảo: “Cháu mua cái máy nói để đỡ phải chào nhiều, mỏi mồm lắm”. Một hôm trong chương trình quảng cáo ở TV, Hà Anh tuyên bố: “Cháu phải kiện bọn này mới được”. Bà cũng không hiểu thế nào. Hóa ra Hà Anh đang ăn kẹo Happyden White và nghe quảng cáo về loại kẹo này. “Quảng cáo nói ăn một cái là răng trắng, thế mà cháu ăn mấy cái rồi mà chẳng thấy trắng như thế. Cháu phaỉ kiện bọn này mới được. Lừa trẻ con”.

Hà Anh có chị gái con nhà bác học Quản trị kinh doanh. Vì chị ấy quê Haỉ Dương nên bị nói ngọng, thường xuyên lẫn lộn giữa N và L. Năm đó Hà Anh hơn 4 tuổi còn chị Thủy cũng chuẩn bị TN đại học. Một tuần trước lễ bảo vệ chị ấy tập trình bày báo cáo và gọi Hà Anh lên tầng “tham dự” để góp ý. Sau khi nghe chị ấy trình bày xong, Hà Anh “phán một câu xanh rờn”: “Chị học đến đại học rồi mà còn nói ngọng, ai lại “nợi nhuận”, “nỗ”, “nãi””. Chị Thủy vừa tức, vừa buồn cười mà không làm gì được “con nhím” con ấy. Hôm sau bác Đào (mẹ chị Thủy) lên chơi, Hà Anh cũng thông báo với bác ấy: “Con bác nói ngọng lắm, cháu phải dạy mãi mới được”.

Một hôm cô Phương (bạn của dì Hạnh) đến chơi với dì. Hai cô ngồi nói chuyện với nhau về việc sẽ thi đại học vào trường nào. Cô Phương nói sẽ thi báo chí. Hà Anh nhìn cô từ đầu đến chân rồi “tương” luôn một câu: “Cô béo thế này mà cũng thi báo chí cơ à?” làm cô Phương “xấu hổ đỏ hết cả lưng”. Sau khi cô Phương về dì Hạnh “phê bình” Hà Anh thì lập tức nhận được câu trả lời: “Cháu là cháu cứ nói thẳng nói thật”. Hà Anh cũng nói rất nhiều, đến nỗi hay bị mắng là “nói nhiều quá không lớn được”. Một hôm mẹ bảo: “Con ngồi im không nói trong 5 phút mẹ xem nào”. Sau khoảng 1 phút im lặng Hà Anh bắt đầu nói. “Nhưng mà con không chịu được”. Hồi Hà Anh còn nhỏ, ngày nào cả nhà cũng có vài trận cười về những câu nói “già không ra già mà trẻ không ra trẻ” kiểu như thế. Ngày bé thì như thế nhưng bây giời lớn lên không còn “bà cụ non” nữa, thậm chí lại còn hơi ít nói.

Hơn bốn tuổi Hà Anh cũng đã biết xem đồng hồ. Hà Anh khoe là ở lớp mẫu giáo “chỉ có mỗi cô giáo và con biết xem đồng hồ”. Thế là ở lớp thỉnh thoảng các bạn lại hỏi: “Hà Anh ơi mấy giờ rồi”. Bốn tuổi Hà Anh đã biết ghép các chữ cái thành vần và đọc. Hà Anh chỉ hỏi mẹ khi từ đó có 4 chữ cái trở lên thôi. Thành ra gần 5 tuổi đã đọc truyện vanh vách, tất nhiên chỉ biết đọc chứ không biết viết. Chẳng bù cho “ông” Mốc, chẳng biết chữ nào vào chữ nào cả, chỉ được cái nghịch là không ai bằng. “Hiểu biết xã hội” duy nhất của ông này là phân biệt con trai con gái. Một hôm bố đi làm về Mốc chạy ra mách: “Hôm nay bọn con gái trêu con, bố xử lý đi”. Bố ngạc nhiên vì lâu nay Mốc không đi học: “Bọn con gái nào?”. “Bà, mẹ với chị”. Đúng là “thằng Bờm”.

Con trai, con gái

Đám mẹ xề trong ngày họp lớp cấp 3- tháng 4 năm 2006

Hoa kều, Hoa mít, Hà kều, Hà bún và Tuyết là nhóm bạn chơi thân với nhau từ ngày cấp 3. Bây giờ thì tất cả đều đã đề huề chồng con nhưng được cái vẫn chơi thân với nhau, mà mấy ông chồng cũng có vẻ “hợp cạ” ra phết. Trong 5 đứa thì Hoa kều và Tuyết đều có 2 thằng con trai, Hà kều thì một gái một trai (điểm 10 đấy hihihi), Hà bún thì “đầu lòng hai ả tố nga” nhưng vừa rồi đã “tranh thủ” lách Pháp lệnh dân số kiếm được “ thằng cu” rồi. (Chiều nay vừa đi thăm hai mẹ con nó). Còn Hoa mít thì mãi mới chịu lấy chồng nên mới được một thằng và đang có bầu đứa thứ hai (Hồi cưới Hoa mít, mấy cô bạn thân đều đã là “mẹ xề” mà phải mặc áo dài đỏ đứng xếp hàng để nhận lễ ăn hỏi của nhà trai, đúng là ‘vô duyên” hết chỗ nói, nhưng mà không thế thì không kiếm đâu ra được “gái chưa chồng”. Ai bảo lấy chồng muộn). Gặp nhau cũng nhiều chuyện để nói nhưng đẻ con trai, con gái trở thành “chủ đề chính” mỗi khi có dịp “tụ tập”, là cái cớ để các ông chồng trêu chọc nhau mỗi khi nhậu nhẹt.

Nhớ hồi Hoa kều và Tuyết đẻ được con trai còn Hà kều và Hà bún đẻ “thị mẹt” đầu lòng, lão Thuận (chồng Hoa kều) và lão “Trung” (chồng Tuyết) “sĩ dởm” lắm. Suốt ngày chê “lão Thanh (chồng Hà kều) với lão Điệp (chồng Hà bún) thì làm gì mà biết đẻ con trai” làm hai lão cay cú lắm, nhưng mà im im phục thù. Lại được lão Dương (chồng Hoa mít) nữa, cũng “vênh vênh” vì có thằng cu. Khi đó lão Thanh thì “lý luận” là “ruộng sâu trâu nái…”, nhưng hai lão kia gạt phắt đi “tôi cứ chắc chân thằng cu đã”. Chỉ đến khi Hà kều đẻ được con trai thì lão Thuận và lão Trung mới “nhún nhường” một chút, còn lão Thanh thì “vênh hơn bánh đa nướng” ra đều ta biết đẻ cả con trai lẫn con gái. Chỉ khổ thân lão Điệp, 5 năm “ngậm đắng nuốt cay” vì có 2 con gái. Tết vừa rồi Hà bún đẻ đứa thứ 3, nhưng là thằng cu, thế là lão Điệp được dịp “bật lại”. Chiều nay cả lũ được trận cười vì lời tuyên bố của lão ấy: “Công nhận cuối cùng chỉ có lão Thuận và lão Trung là không biết đẻ. Đợt này mà nhậu là cho hai lão ấy xuống “mâm dưới”. Lão Dương chắc cũng đang lo sốt vó vì sợ “chung số phận” đây. Bây giờ thì 2 lão to mồm nhất cũng phải thừa nhận là “thèm có một đứa con gái” lắm lắm mà không biết làm thế nào. Lại còn đòi làm thông gia với nhà mình nữa chứ, Quên đi, đồ “trọng nam khinh nữ”. Cho chết…ai bảo

Chùa Cổ Lễ

Sáng nay trên TV có chương trình giới thiệu về Nam Định (hình như là chương trình quảng bá cho du lịch Việt nam thì phải -VN vẻ đẹp tiềm ẩn). Về Nam định mà không đến chùa Cổ Lễ thì coi như chưa đến. Đó là ngôi chùa thuộc loại đẹp nhất vùng đồng bằng Bắc Bộ Việt nam do một vị Thượng tọa đã tu thành chính quả có tên là Khổng Minh Không xây dựng từ thế kỷ 12. Trong chùa đó ngoài phần điện chính thờ các nhân vật (mình chịu không thể nhớ được tên của các vị ấy, nhưng có một cái tượng Phật Tổ Như Lai rất rất rất to), còn rất nổi tiếng với cái chuông nặng đến 9 tấn mà mỗi năm chỉ được đánh có một lần gọi là khai thanh nhằm đúng vào ngày giỗ của một vị thượng tọa người đã có công làm nên cái chuông đó. Ngoài ra tháp Phổ Minh cũng là một nét đẹp của ngôi chùa này. Mình đã từng leo bộ lên tận đỉnh của tòa tháp này rồi.

Hầu như năm nào mình cũng đi chùa Cổ Lễ, cũng chỉ là đi vãn cảnh và "xin lộc rơi lộc vãi" thôi chứ không biết khấn vái gì ghê gớm cả. Chẳng là vì quê chồng ở ngay thị trấn Cổ Lễ, cách chùa chỉ có một đoạn nên mình cũng thấy ngôi chùa đó thật thân thuộc, thậm chí đôi khi thấy nó rất bình thường (chứ không đẹp sang trọng như quảng cáo trên TV). Đúng là "gần chùa gọi bụt bằng anh". Bố chồng mình lại rất thân với ông sư trụ trì chùa nữa chứ. Ở Cổ Lễ cứ vào trung tuần tháng 9 âm lịch hàng năm sẽ có lễ hội diễn ra từ ngaỳ 13 đến ngày 16. Nghe đâu là rất vui và ấn tượng nhưng 15 năm lấy chồng người Cổ Lễ mà mình chưa một lần được tham dự lễ hội này. Tiếc thật nhưng sắp xếp thời gian để cả nhà có thể về được vào dịp đó thật khó.

Bức ảnh hai mẹ con chụp vào dịp Tết năm 2006 trước tháp Phổ Minh của chùa Cổ Lễ.

TÔM CÁ CÀ MAU

Tôm mẹ Rạch Gốc

Có lẽ nếu không vào Cà Mau thì mình không thể biết được lại có nhiều loài tôm cá đến vậy. Bắt đầu với tôm nhé. Ngoài tôm sú là giống tôm nuôi phổ biến hiện nay ở Mekong Delta thì còn rất nhiều giống tôm địa phương khác như tôm bạc, tôm chì, tôm giang, tôm đất, tôm sắt, tôm thẻ…Đặc biệt ở miền Tây nếu tôm rang lên thì sẽ được gọi là món tép rang (Mặc dù “con tép” này to hơn ngón tay cái). Mình cứ thấy buồn cười nếu vào quán mà chỉ vào đĩa tôm rang thì chủ quán sẽ bảo “tép rang hả”. Chỉ có tôm sú là giống tôm được sản xuất tại các trại tôm giống còn các giống khác đều là sinh sản tự nhiên và có ở hầu hết các sông rạch ở MD. Trước đây khi rừng còn nhiều, người còn ít, người nông dân chỉ cần quây một diện tích mặt nước lại, cứ con nước hàng tháng 2 lần xổ tôm sẽ thu được rất nhiều tôm. Đó là nuôi tôm quảng canh, nghĩa là hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn giống và thức ăn tự nhiên. Đến giờ thì họ đã phải chuyển sang một loại farming system gọi là quảng canh caỉ tiến nghĩa là vẫn lợi dụng nguồn thức ăn tự nhiên nhưng phải thả giống được ươm nhân tạo là giống tôm sú. Rạch Gốc, tên một cửa biển thuộc huyện Ngọc Hiển, Cà Mau rất nổi tiếng với tôm mẹ chất lượng cao và đặc biệt có thương hiệu ở MD.

Tôm sú mẹ được đánh bắt ngoài biển xa (gọi là đánh bắt xa bờ). Tàu đi đánh bắt tôm mẹ phải là tàu to, mỗi chuyến đi sẽ kéo dài hàng tháng. Có một đội ngũ thương lái chuyên mua bán tôm mẹ sẽ ra tận tàu đánh bắt mua về cửa Rạch Gốc để bán, tàu của thương lái đó gọi là tàu trung chuyển. Thường thì khoảng từ 12h đêm đến 5h sáng hàng ngày “chợ tôm mẹ” diễn ra rất tấp nập ngay tại Trạm kiểm dịch tôm giống Rạch Gốc, nơi mà các cán bộ của trạm có trách nhiệm kiểm tra chất lượng tôm mẹ, con nào đạt chất lượng sẽ được cấp tem chứng nhận và khi đó mới được bán. Người mua cũng sẽ chỉ mua những con được cấp chứng nhận. Tất nhiên đằng sau cái chợ này cũng có nhiều chuyện “thâm cung bí sử” lắm. Tôm mẹ được phân loại và giá cả tùy theo loại. Loai 1 có thể bán tới giá 4,5 đến 5 triệu đồng/con. Loại thấp nhất cũng phải 2, 3 triệu đồng/con. Thường thì các chủ trại tôm mua tôm mẹ về ươm cho lên trứng. Mỗi con mẹ như vậy có thể đẻ được tới 10 lần nhưng thường thì để đảm bảo chất lượng tôm giống họ chỉ cho đẻ đến lần thứ 4, thứ 5 thôi. Hôm trước mình có phỏng vấn ông chủ trại tôm giống Dương Hùng ở Gành Hào, Bạc Liêu thì ông nói trại của ông chỉ mua tôm mẹ loại 1 (vận chuyển từ Rạch Gốc về đến Gành Hào giá một con đã là 5 đến 5,5 triệu đồng) nhưng ông cũng chỉ cho đẻ 2 lần mà thôi. Chính vì vậy giá tôm giống Dương Hùng luôn luôn ở mức cao nhất với 55 đồng/con So sánh với giá tôm giống của các trại khác thường chỉ 22, 25, 32, 36 đồng/con. Thậm chí nhiều chủ trại nhỏ lẻ chỉ bán với giá 18, 19 đồng/con. Theo như ông tự quảng cáo thì chất lượng tôm Dương Hùng là “số 1”. Hehehehhe tự nhiên mình lại đi “quảng cáo không công” cho ông ấy.

Cũng có một dịch vụ gọi là “cho thuê tôm mẹ” ở Rạch Gốc. Thường thì trong số 10 con tôm mẹ đánh bắt ngoài biển vào sẽ có khoảng 2 con là đã có trứng sẵn. Chủ trại tôm sẽ “thuê” con tôm đó của thương lái, cho đẻ ngay trong đêm đó và mang trả lại trước 3h sáng để thương lái bán lại cho chủ trại khác. Giá thuê một lần như thế là khoảng 200 đến 300 ngàn đồng. Tính ra thì đúng là rẻ hơn nhiều so với mua một con tôm mẹ. Mặt khác trứng lên tự nhiên có lẽ cũng tốt hơn. Đấy là chưa kể chủ trại mua tôm mẹ về phải tốn tiền thức ăn và công sức để tôm mẹ lên trứng nữa chứ. Nhưng cái mẹo thuê tôm mẹ này thì chỉ những chủ trại tôm giống ở Rạch Gốc mới áp dụng được chứ chủ trại ở xa thì “chịu chết”. Mà quên mất mình chưa hỏi là liệu các “chuyên gia” về tôm mẹ có thể nhận biết được con tôm nào đã đẻ nhiều lần, con tôm nào chưa đẻ lần nào. Vì nếu nó đã đẻ rất nhiều lần ngoài biển rồi thì việc để cho tôm chỉ đẻ 2, 3 hay 4 lần khi mang về trại là vô nghĩa, lấy đâu ra chất lượng nữa.

Còn về cá, cá biển, cá sông, cá ở cửa sông cửa biển thì nhiều loại vô cùng. Mình chỉ nhớ tên và nhận biết được một ít thôi: Cá kèo (con này đang trở thành “loài cá nuôi chủ lực” ở Cà Mau và Bạc Liêu cùng với con tôm, nhưng hiện tại khó khăn là chưa ươm giống được mà chỉ trông chờ vào nguồn giống tự nhiên), cá khoai, cá chẽm, cá nâu, cá thát lát (mình rất khoái món cá thát lát nướng muối ớt), cá thòi lòi, cá đối, cá ngát, cá dứa…không thể biết và nhớ tên của cá ở Cà Mau được. Thế mới biết thiên nhiên thật ưu đãi cho miền Tây.

TẢN MẠN MIỀN TÂY ...dài dài

"Việt kiều Mỹ" đi thăm vuông tôm ở ấp Xẻo Mắm

Việt kiều về nước

Hôm đi từ Cần Thơ xuống Năm Căn, từ bến tàu cao tốc về khách sạn Thục Trinh mình hì hục kéo cái vali và lễ mễ xách cái máy laptop (Dự án RESCOPAR mua cho, vừa to vừa nặng) bên đường hai cô bé nhìn mình hỏi: “Chế ơi, chế đẹp thế, chế ở Mỹ mới về à?” Hehehehe, trông mình lại giống Việt kiều Mỹ cơ đấy. Mệt nhưng cũng cố nở nụ cười tươi như hoa với hai đứa, “Uh, chế mới ở bển về”. Xấu hổ quá!!!

Chị em miền Tây

Phải công nhận là phụ nữ miền Tây chịu chơi. Ở TP như Cần Thơ hay Cà Mau thì không nói làm gì, nhưng mình thấy ngay cả chị em ở ấp, xã cũng “ăn chơi” thật. Nào là sơn móng chân, móng tay, rồi săm lông mày, săm môi, bôi kem đánh phấn. Điều này hòan toàn khác xa với phụ nữ nông thôn miền Bắc (hầu hết cả đời họ không hề biết đến những thứ xa xỉ như thế). Còn đeo trang sức thì thôi rồi. Mình thuộc dạng đeo nhiều trang sức ở ngoài Bắc, nhưng vô đây chỉ bằng “phân nửa” của các chị em miền Tây. Mình thì chỉ đeo vàng 18k, mỏng mảnh, nhẹ nhàng thôi chứ chị em ở đây thì phải vàng 24k, to, dầy, nặng rồi còn kim cương, hột xoàn nữa cơ. Hà, cô con gái nhà bà chủ mà mình trọ ở Tân Ân cũng phải thừa nhận như thế. Nó bảo hầu như con gái ở đây khi đã lấy chồng thì chỉ ở nhà nội trợ thôi còn thì chồng nuôi, chứ không lo bươn chải vất vả kiếm tiền như phần lớn phụ nữ miền Bắc. Nhiều cô trong này cũng chỉ thích lấy chồng ngoại như Đài Loan, Hàn Quốc…để được hưởng cuộc sống an nhàn. Hà là một trong số ít con gái miền Tây rất chịu khó làm ăn. Hà sinh năm 1983, đã có chồng và cậu con trai gần 1 tuổi nhưng nó bảo “em vẫn thích tự mình phải kiếm được tiền”. Vì vậy từ khi mới 17 tuổi Hà đã lên Sài Gòn học nghề may rèm, mành, ga gối và có một cửa hiệu nhỏ nhỏ ở Tân Ân, bán hàng túc tắc, vào mùa cưới thì bận rộn hơn. Thu nhập của cửa hiệu cũng đủ cho những chi tiêu hàng ngày phụ giúp vào thu nhập của anh chồng làm nghề điện tử. Dù sao đó cũng là những quan niệm sống khác nhau ở các vùng khác nhau.

Giao thông nông thôn

Trước đây huyện Ngọc Hiển bao gồm cả Năm Căn, trong đó huyện lỵ của huyện Ngọc Hiển là thị trấn Năm Căn. Cái tên Năm Căn bắt nguồn từ khi nó được hình thành đó là do ở thời điểm đó ở đây chỉ có 5 căn nhà mà thôi. Cách đây mấy năm huyện Ngọc Hiển được chia làm hai. Một nửa là huyện Năm Căn với thị trấn Năm Căn và các xã như Tam Giang, Hàm Rồng, Tam Giang Đông…Còn huyện Ngọc Hiển thì phải xây dựng huyện lỵ mới ở xã Tân Ân, nằm cách trung tâm xã 9km và gần trụ sở cũ của Lâm ngư trường Kiến Vàng (Bây giờ cũng đã chuyển thành BQL Rừng phòng hộ Kiến Vàng). Chính vì vậy huyện lỵ Ngọc Hiển còn rất đơn sơ, buồn hơn nhiều so với trung tâm của xã Tân Ân. Hệ thống giao thông ở đây cũng bắt đầu được xây dựng từ trung tâm huyện đi các xã. Tuy nhiên đó chỉ là hệ thống đường bê tông bé bé, hai cái xe máy mà gặp nhau là phải né mới đi được. Cứ cách khoảng 1, 2 km là lại có một cái cầu. Nhìn hình dáng cầu thì chẳng khác nào cầu Bãi Cháy ở Quảng Ninh cả, cao chót vót (chẳng là vì tàu bè còn phải đi lại ở dưới mà). Sau đây là câu chuyện mà Đồng, cán bộ khuyến ngư xã Tân Ân kể: Có một ông đi nhậu về bị té xuống kênh ven đường cùng với chiếc xe máy. Khi mọi người đưa được xe máy lên rồi vẫn thấy ông ấy lóp ngóp ở dưới kênh không chịu lên. Hóa ra ông ấy tiếc đôi dép vợ mới mua cho (mất đôi dép ấy về thì chết với bả!). Mọi người thương tình xuống mò giúp. Cuối cùng thì cũng vớt được 11 cái dép, chỉ có điều chẳng cái nào là dép của ông ấy cả. Chuyện thật 100%

Vinh Hạng hay Dinh Hạn?

Ở huyện Ngọc Hiển có một khúc sông đổ ra biển. Lần đi khảo sát ở xóm Xẻo Mắm phải đi qua con kênh này. Trước khi đi, ngồi ở UBND xã mình đã ngắm nghía cái bản đồ để hình dung đường đi rồi. Trên tấm bản đồ hành chính xã con kênh này có tên là Vinh Hạng, cũng là tên một ấp của xã. Khi đi, nghe người dân ở đây nói thì mình cũng nghe ra là ấp Vinh Hạng. Thực ra thì mấy từ này (Vinh với Dinh, Hạng với Hạn) người miền Tây nói như nhau à. Tuy nhiên khi sang bên BQLRPH Kiến Vàng thì trong báo cáo chính thức của ban (đề án chuyển đổi từ Lâm ngư trường sang BQL rừng phòng hộ) thì lại ghi là Dinh Hạn. Không biết đường nào mà lần. Bản đồ hành chính chắc là chính xác, mà báo cáo chính thức của một cơ quan nhà nước chắc cũng không sai. Tóm lại là người miền Tây rất dễ tính, Vinh Hạng cũng được mà Dinh Hạn cũng OK. Cho đến bây giờ mình cũng chưa biết địa danh đó là Dinh Hạn hay Vinh Hạng đấy

TẢN MẠN MIỀN TÂY

Mình vừa tạm ứng tiền để đi thực địa. Ngồi đếm tiền mà cười như "địa chủ được mùa khoai tây thối" vậy, còn cô bạn Trung Quốc ngồi chung văn phòng thì nhìn có vẻ "thèm" lắm

Lâu lắm rồi mới viết blog. Đang ở Tân Ân nhưng nhà trọ "bình dân" này cũng có internet. Thôi thì thứ 7 không phải làm gì ngồi viết blog chơi vậy.

Địa danh

Lần đầu tiên vào Cần Thơ (tháng 11 năm 2007) mình không đi thẳng từ thành phố HCM xuồng mà phải đi hơi “vòng vèo” một chút. Sáng 6h sáng bay từ TPHCM xuống TP Cà Mau, sau đó lại phải bắt taxi từ đây đi thị xã Bạc Liêu (vì cái stakeholder meeting của dự án họp ở Sở NN&PTNT Bạc Liêu). Họp xong theo xe của các thầy ở ĐH Cần Thơ về TP Cần Thơ. Gần về đến Cần Thơ, thầy Tuấn (hiệu trưởng CTU) “giới thiệu” với mình là ở trong này không có “đực” mà chỉ có “cái thôi”. Vì vậy địa danh ở đây cũng rất lạ: Nào là Cái Răng, Cái Tắc, Cái Nước, Cái Môi, Cái Mun, rồi còn có cả Cái Vồn, lại còn Cái Vồn Lớn, Cái Vồn Nhỏ nữa chứ hehehhehe, toàn là bộ phận con người cả đấy. Có câu chuyện tiếu lâm về những cái tên này nhưng mà “hơi bậy” nên mình không kể đâu…Mọi người tự tìm hiểu nhé

Cách đặt tên xã, nhất là khi phải phân chia cũng rất hay. Ở Năm Căn và Ngọc Hiển người ta đặt tên xã thế này. Xã Tam Giang trước đây rất rộng, vì vậy khi tách làm hai huyện thì xã này được chia làm 3. Tam Giang và Tam Giang Đông thuộc huyện Năm Căn. Còn Tam Giang Tây thì lại thuộc Ngọc Hiển. Tân Ân trước đây cũng chỉ là 1 xã, sau đó được chia ra thành Tân Ân và Tân Ân Tây. Viên An cũng được chia thành Viên An và Viên An Đông. Có xã Quách Phẩm rồi còn có xã Quách Phẩm Bắc. Ở xã Tân Ân trước đây có ấp Rạch Gốc, nay được chia ra thành 3 ấp là Rạch Gốc, Rạch Gốc A và Rạch Gốc B. Ở huyện Đông Hải của Bạc Liêu, người ta chia xã Long Điền thành Long Điền, Long Điền Tây, Long Điền Tây A…Đại loại vậy. Nhiều cái tên nghe lạ và cũng phải nhập tâm lâu lâu thì mới nhớ được như là Chà Là, Xẻo Mắm, Nhung Miên, Ông Trang, Cả Nẩy…

Cũng có nhiều địa danh ở đây dùng tên của các vị danh nhân lịch sử. Huyện Ngọc Hiển chính là tên của vị anh hung khởi nghĩa Phan Ngọc Hiển. Hiện ở Tân Ân vẫn còn một cây me, ngay mép sông Rạch Gốc có tên “Cây me truyền thống”. Nghe đâu đó là nơi Phan Ngọc Hiển dấy cờ khởi nghĩa. Các xã khác có tên như Trần Phán, Quách Phẩm…đều là tên của các vị tướng lĩnh dưới quyền của ông. Trường PTTH chuyên Phan Ngọc Hiển của Cà Mau cũng là trường khá nổi tiếng cả nước về tỷ lệ thi đỗ đại học.

R hay G?

Người miền Tây về cơ bản là không nói được chữ R, mà tất cả chữ R ở đầu âm sẽ được nói thành G. Ví dụ “cá rô” sẽ thành “cá gô”, “cái rổ” sẽ thành “cái gổ”, “xong rồi” sẽ thành “xong gồi”. Nếu ai đó hỏi: “Ăn cơm chưa?” thì câu trả lời sẽ là “ăn gồi”. Hồi mới vào trong này, ra chợ được mời mua “cá gô” mình cứ buồn cười mãi. Giờ thì nghe lại thành quen, đôi khi còn nhỡ mồm nói theo như họ nữa chứ.

Nhưng bây giờ mình vẫn thấy hơi khó nghe người miền Tây nói. Hôm trước phỏng vấn một anh nông dân ở Long Điền Tây, tên anh ấy là Dư Anh Tuấn mà mình nghe thành Vũ Văn Tấn và đàng hoàng ghi vào trong sổ, thế mới chết chứ. May mà có cậu cán bộ văn phòng ủy ban đi cùng nhìn thấy chỉnh cho. Còn việc phải hỏi lại là chuyện thường xuyên. Đấy là chưa kể mình hơi lãng tai giống bố nữa chứ (Con gái giống cha giàu ba đụn đấy).

Hoa cho ngày 8-3

8-3 năm nay mình không có nhà. "Sung sướng" nhất là ông xã vì đỡ hẳn một khoản mua hoa cho vợ. Thôi thì thưởng thức hoa phong lan "của nhà" qua ảnh vậy

Will and Pieter

Will và Pieter là host family của mình khi sang Deventer học 10 tháng năm 1999. Thế là đã 9 năm mình được quen biết và trở nên thân thiết với họ. Lần đầu tiên mình gặp họ ấy là vào tháng 9 năm 1999, Will, Pieter và Ingrid cùng đến dự buổi họp mặt đầu tiên giữa sinh viên của 4 training courses in Larenstein năm đó với các host family ở Deventer. Gặp họ, mình thật sự như được sống trong tình cảm của gia đình. Hàng tuần, khi thì họ đến Sita (ký túc xá của mình hồi đó), khi thì mình đến nhà họ ở Tewllo, cách trường mình khoảng 7km. Nhớ hồi đó mình hay vào bếp nấu các món ăn Việt nam cho họ. Will hay thắc mắc "tại sao cứ đến nhà tao là mày đi thẳng vào bếp". Thì "hay ăn thì lăn vào bếp" mà lại. 10 tháng sống ở Hà Lan khi đó quả thực đã "ngắn" đi nhiều khi mình có một gia đình đỡ đầu như họ. Ông bà có hai cô con gái trạc tuổi mình và đối với họ (như Will nói) thì mình là cô con gái thứ ba, cũng là ít tuổi hơn hai cô kia. Hồi đó Erna đã có gia đình và đang theo chồng ở bên California. Còn Ingrid, cô con gái thứ hai thì chưa có gia đình nhưng chuẩn bị tình nguyện sang Srilanka dạy vẽ cho trẻ em khiếm thị. Thành ra chỉ còn mình "ở nhà" với ông bà ấy.

Ngaỳ chia tay về nước, hai ông bà đưa mình ra sân bay. Mình đã khóc rất nhiều vì tình cảm bịn rịn với ông bà. Mình nói với họ là mình sẽ không bao giờ đi ra nước ngoài nữa, phải xa gia đình là một nỗi khổ, nhưng được gặp rồi phải xa những người như ông bà ấy cũng rất khổ. Một năm sau, năm 2001, 3 tuần trước khi sang Hà Lan để học MSc mình mới mail cho ông bà ấy báo tin mình sắp sang. Bà ấy đã rất mừng và nhắc lại lời nói của mình trước kia. Ngày về nước ông bà ấy cũng đưa mình ra sân bay. Bà ấy còn hứa là khi nào mình có đứa con thứ hai ông bà ấy sẽ sang Việt nam thăm gia đình mình. Lời hứa ấy đã thành hiện thực khi tháng 7 năm 2004 ông bà ấy sang Việt nam và đến ở nhà mình 2 ngày. Chia tay họ và một lời hứa "sẽ cố gắng quay lại Hà Lan một lần nữa". Tất cả đã diễn ra đúng như những gì được lập kế hoạch.

Trong vườn nhà của Will và Pieter, năm 1999

Đạp xe từ Sỉta đến Twello cùng Đông, Pieter, Will và Ingrid, năm 2000

Cùng Will trong ngày Nation Show

Cùng Will, Erna và con trai Bram trong lễ TN MSc, tháng 1 năm 2003

Will và Pieter cùng bố mẹ mình và Hà Anh leo núi Luốt sau nhà mình, tháng 7 năm 2004

Chiêu đãi Will và Pieter quả trong vườn nhà, tháng 7 năm 2004

Nghề giáo....nối dài

Tháng 3 năm 1997, cuối cùng thì mình cũng chuyển công tác về trường đại học. Nếu việc xin vào Tây nguyên công tác dễ thế nào thì việc xin chuyển công tác là cả một vấn đề. Phải vận công các kiểu mới xin chuyển công tác được. Đấy là chưa kể 2 trường đều trực thuộc chung một bộ. Mình nhớ thầy Danh hồi đó, đã thuyết phục mình bằng các cách, kiểu như: “Cô có biết là cô đã được quy hoạch làm hiệu phó phụ trách chuyên môn rồi không?”. Rồi lại: “Cô ở lại phục vụ trường 10 năm nữa thì cô mập như cô Tuất ấy” (chẳng là vì hồi mới vào trong đó mình rất gầy, đến lúc xin đi lại rất mập, thực ra mình mập là do sinh đẻ chứ có phải do mình dạy trong đó đâu, hihihi thầy Danh “hơi bị nhầm” cái vụ đó). “Thứ nhất, nhà em không có mả làm quan (bằng chứng là cho đến bây giờ mình vẫn chỉ là giáo viên quèn thôi), thứ hai em mập cỡ này là được rồi thầy ạ (mập quá cũng xấu, eh?”. Đến lượt thầy Danh bótay.com với mình

Về trường Đại học mình lại phải tập sự giảng dạy. Theo như các nhà tổ chức thì giảng dạy ĐH khác với giảng dạy trung cấp nên phải tập sự lại từ đầu. Mà hồi đó tập sự là 2 năm (không như bây giờ chỉ phải tập sự có 1 năm). Thành ra mình được tập sự tận 4 năm. Vì là tập sự nên công việc chính là phải đi nghe giảng, coi thi và đưa sinh viên đi thực tập. Hồi đó khoa QTKD mới thành lập, còn ít người thành ra mấy chị em mình (ít nhất thì mình cũng già nhất trong số giáo viên trẻ hồi bấy giờ) trở thành đội quân coi thi thiện nghệ, thậm chí còn bị sinh viên phong cho danh hiệu “dũng sĩ diệt học bổng”. Hồi đó lần đầu tiên quy chế quy định sinh viên khi vào phòng thi mà có tài liệu (bất kể đã sử dụng hay chưa sử dụng mà bị phát hiện) thì đều bị đình chỉ thi và tất nhiên sẽ bị giám thị coi thi cho ngay điểm 0 vào bảng điểm. Một khi đã bị bắt, lập biên bản và giáng con 0 vào bảng điểm của lớp thì “có Trời mà xin được” nhé. Cũng đã khá lâu rồi (phải đến 4 năm nay) mình không được “tín nhiệm đi coi thi nữa. Một phần vì bộ môn đã có nhiều GV trẻ, mặt khác theo như mọi người đánh giá thì mình bây giờ thuộc dạng “mắt mờ châm chậm” rồi, khó mà bắt được tài liệu trong điều kiện “các hành vi gian lận trong thi cử đã ngày càng trở nên tinh vi”. Thành ra có hôm xin được đi coi thi mà không được.

Thực ra bộ môn mình không có thực tập ở cơ sở sản xuất nhưng vì thiếu người nên hồi đó mình thường phải đưa sinh viên đi thực tập môn Quản trị doanh nghiệp. Địa bàn chủ yếu là ở Lâm trường Lương Sơn. Thực ra Lương Sơn là lâm trường gần Hà nội nhất nếu so với các lâm trường trên toàn quốc, nằm cách thị trấn Lương Sơn của tỉnh Hòa Bình chỉ 6km và ngay bên trục đường Quốc lộ 6, cửa ngõ Tây bắc. Lâm trường bộ là khu nhà yên tĩnh đến phát sợ. Tối đến chỉ có mỗi một cô phục vụ, văn thư chưa có chồng, đó là cô Nhâm. Một bà cô tương đối khó tính nhưng phải thừa nhận là cô ấy gan thật. Mình nhớ hồi đó dẫn lớp 40 hay 41 Chế biến lâm sản đi thực tập. Các bữa ăn của cô trò được đặt tại nhà anh Thắng lái xe của Lâm trường. Ăn xong tối muộn muộn mới lên nhà khách của lâm trường ngủ. Tối tối, trong và sau bữa ăn mấy ông ở LT cứ giả vờ kể chuyện ma ở dãy nhà khách của LT để dọa mình. Nào là đêm ngủ ma hay dựng giường dậy, rồi trước đây ở cái phòng cô đang ngủ có người treo cổ tự tử…khiếp!!! Thành ra đêm đến mấy cô trò cứ dúm dó đi lên dãy nhà khách, đóng cửa thật nhanh và tìm các loại bàn ghế có thể để chèn cửa. Mà khổ, đối với ma thì những cái đó có nghĩa lý gì cơ chứ.

Năm 1999 hết tập sự, nghĩa là bắt đầu được dạy thì lại phải đi học, lại phải làm sinh viên mất 10 tháng. Trở về tháng 6 năm 2000 thì tháng 9 bắt đầu phải giảng dạy. Được 1 năm thì lại đi học đến tận 2003. Khi đó ngoài giảng dạy thì mình bắt đầu phải hướng dẫn tốt nghiệp cho cả sinh viên chính quy và tại chức. Nhiều lớp sinh viên đã qua, nhưng mình có hạn chế là khả năng nhớ tên và mặt sinh viên cực kỳ kém. Nhiều khi nhìn thấy họ, cứ thấy quen quen, bíết là sinh viên của mình nhưng không thể nào nhớ được họ học lớp nào, tên là gì …Nhưng có lẽ cũng không bao giờ quên được những sinh viên “đặc biệt”, mặc dù không nhớ tên của họ nữa. Đó là câu sinh viên người dân tộc Sách của Quảng Bình. Hồi đó mình dạy lớp 47 cử tuyển môn Lâm nghiệp xã hội. Lớp cử tuyển 100% là người dân tộc thiểu số và do các huyện cử đi học. Ở lớp đó cậu sinh viên sinh năm 1974 nghĩa là chỉ kém mình có 2 tuổi. Đó là người dân tộc Sách đầu tiên đi học đại học. Bố mẹ cậu có 12 người con và cậu cũng bảo có lễ Tết về nhà thì có thể đã có thêm em nữa rồi. Còn cậu đó cứ mỗi năm về hè hoặc Tết thì vợ chồng cậu lại có thêm một đứa con. Very productive!

Một sinh viên cũng khá đặc biệt nữa, rất khó quên. Năm 2005 mình quyết định phải đi thi bằng lái để có thể mua được chiếc xe máy đứng tên của mình. Mặt khác công an bây giờ cũng kiểm tra gắt gao ba cái vụ bằng lái lắm. Mình đăng ký học và thi ở Trung tâm đào tạo lái xe cách nhà mình khoảng 9km. Hôm đi thi thực hành mình sợ nhất là cái mục đi xe trong vòng số 8 và không được chống chân xuống đất. May thay hôm đó giám thị lại là anh sinh viên lớp 37QTKD mà mình đang dạy. Lúc thi xong anh ấy bảo mình: “ Cô chống chân 2 lần nhưng em vẫn cho cô qua”. Cảm ơn anh sinh viên của mình rối rít. Hết đợt học anh ta đến gặp mình ở bộ môn. “ Cô ạ, em biết là em bị trượt tư cách do nghỉ quá 20% số tiết, nhưng em xin cô cho em trượt tư cách mà không phải học lại”. Chẳng là theo quy chế thì nếu sinh viên nghỉ quá 20% số tiết học (môn của mình 45 tiết, nếu anh nào nghỉ quá 9 tiết thì sẽ phải học lại toàn bộ môn, sau đó mới được thi). Còn trượt tư cách do điểm kiểm tra tư cách dưới 5 thì sẽ không phải học lại mà chỉ được thi lần 2 mà thôi. Vậy là mình “vui vẻ” chấp nhận cho anh ấy “được trượt tư cách” mà không phải học lại. Hòa 1-1. Thì làm nghề nào ăn nghề đó mà lại.

4 năm sau, năm 2007 lại phải dời bỏ vị trí, mà như ta nói là “mất dạy” để đi làm sinh viên một lần nữa. Cứ dạy rồi lại học kể ra cũng có cái hay. Thỉnh thoảng thay đổi môi trường làm việc và học tập, cũng là dịp để củng cố và bổ sung kiến thức, được đi đó đi đây, điều đó làm cho mình không cảm thấy nhàm chán. Thậm chí bây giờ còn nhảy sang quản lý nuôi tôm và chứng chỉ tôm, một lĩnh vực quá mới mẻ với một người có background về lâm nghiệp. Nhưng mình thấy thích, muốn được khám phá những lĩnh vực và địa bàn nghiên cứu mới. Không biết điều gì sẽ xảy ra sau 4 năm nữa nhưng có điều mình vẫn muốn được làm nghề giáo sau khi học xong. Ngẫm lại thì thấy nghề giáo mang lại cho mình nhiều điều quý giá mà quan trọng nhất mình cảm thấy nó phù hợp với khả năng của mình, đó cũng là môi trường luôn tạo cho mình có điều kiện cũng như áp lực được và phải học tiếp.

Nghề giáo

Thực ra thì ước mơ trở thành cô giáo của mình đã được "hun đúc" từ khi học cấp 3. Còn hồi nhỏ thì mình lại thích làm công an cơ. Mình nhớ hồi học lớp 7 được về quê Hải Dương, ở bến xe mình nhìn thấy mấy cô cảnh sát mặc đồng phục rất đẹp thế là tự nhiên muốn được như các cô ấy. Thậm chí hồi đó mình còn có một bài văn rất hay viết về ước muốn được trở thành công an cơ. Nhưng lên cấp 3 thì tự nhiên chỉ thích trở thành cô giáo, mà lại là cô giáo dạy sinh vật. Chẳng là sinh vật là môn học mình thích. Trong 3 môn thi khối B thì mình thích nhất môn này, học cũng khá nhất, giải bài tập sinh "hơi bị siêu" đấy, nhưng lại cũng rất lười học lý thuyết môn này. Thành ra đi thi đại học chỉ chăm chắm ăn điểm bài tập thôi. Tuy nhiên ước mơ trở thành cô giáo dạy sinh vật cấp 3 không trở thành hiện thực vì "trượt vỏ chuối" vào ĐHSP Hà Nội. Tuy nhiên Đại học Lâm nghiệp thì đỗ. Thôi thì nối nghiệp bố vậy.

Tốt nghiệp ĐH, mình vẫn quyết định theo đuổi ước mơ trở thành cô giáo khi quyết tâm vào tận Pleiku dạy trung cấp lâm nghiệp. Chẳng hiểu sao mà cái câu thơ thời sinh viên hay ngâm nga "Anh đi công tác Plei. Ku daì dằng dặc biết ngày nào ra" lại vận vào mình như vậy. Sau 6 tháng tập sự giảng dạy mình bắt đầu lên lớp với cái bụng bầu cũng 6 tháng. Mình nhớ lớp đầu tiên mình lên là lớp 15B1. Đây là lớp trung cấp kiểm lâm, tất cả đều đã đi làm nhưng lại học theo kiểu tập trung. Vì là kiểm lâm nên lớp học này không có nữ. Mấy chục ông mà ông trẻ nhất cũng nhiều hơn mình 2 tuổi. Công nhận là mình cũng cứng vía thật. Thực ra buổi đầu tiên lên lớp cũng khá run, nhưng ngay lập tức phải tự trấn tĩnh để đảm bảo không để sinh viên biết là mình run. Vì là trung cấp nên cách quản lý quân số và giảng dạy giống như đối với cấp 3. Cũng có cái mục kiểm tra bài cũ vào đầu giờ. Hồi học cấp 3 mình gọi cái đó là "kiểm tra miệng". Mình cũng phải thực hiện việc này đối với các anh kiểm lâm vào đầu các giờ học. Hôm nào cũng gọi vài anh lên trước lớp đề nghị nhắc lại bài cũ. Nhưng anh nào cũng vò đầu bứt tai với đủ các loại lý do. Một hôm thầy Đính là trưởng phòng đào tạo kể ở trên phòng đợi giáo viên: "Sinh viên lớp 15B1 kêu là sáng nào cũng đánh răng nhưng cô Hà ngày nào cũng bắt kiểm tra miệng".

Gần 3 năm trong Tây nguyên mình đã dạy được các khóa 15, 16, 17 và 18. Các anh kiểm lâm, nhìn thì rất "bặm trợn" nhưng cũng rất tình cảm. Nhớ hồi đó hai vợ chồng mới từ ngoài Bắc vào, phải mượn tất cả các thứ của nhà trường. Từ bàn, ghế, tủ đến cái giường. Mọi người cứ trêu là cả trường có mỗi một cái giường 1.30 mét ưu tiên cho vơ chồng Hà Thanh đấy. Mấy anh kiểm lâm Đắc Lắc thấy thương tình quá nên gom tiền đóng tặng thầy cô một cái giường đôi bằng gỗ K''te và gỗ cẩm lai. Chuyện đó không quá khó đối với kiểm lâm tại vựa gỗ như Tây nguyên. Món quà đó cũng chính là đồ vật duy nhất mà vợ chồng mình mang ra ngoài Bắc khi chuyển công tác và vẫn dùng nó cho đến tận bây giờ. Mình cũng coi nó như một món quà lớn mà nghề giáo mang lại.

Nghề giáo cũng có cái hay khi mà mình được tiếp xúc với nhiều sinh viên, mỗi người một tính cách, một hoàn cảnh. Lớp 15B1 mình dạy đó có 2 anh kiểm lâm phòng cháy chữa cháy mà mình không bao giờ quên được. Hầu hết kiểm lâm, nhất là kiểm lâm Tây nguyên hồi đó đều rất khá. Ai cũng có xe máy đi làm đi học (tại thời điểm năm 1994, 1995 thì xe máy vẫn là phương tiện đắt tiền, nó có lẽ cũng như có ôtô bây giờ vậy). Thế mà hai anh phòng cháy chữa cháy thì cứ lọc cọc hai cái xe đạp, đằng sau xe đạp là bộ đồ thợ mộc tranh thủ đi làm thuê cho mấy xưởng cưa gần trường vào buổi chiều khi không phải đi học. Mùa mưa các anh kiểm lâm đi học rất đầy đủ nhưng mùa khô thì dù có bị phạt rất nặng thì các anh ấy vẫn cứ vắng mặt vì đó là "mùa làm ăn" của kiểm lâm mà. Mấy anh kiểm lâm người dân tộc thiểu số thì tháng nào cũng nói khó với cô xin phép về nhà lấy củi cho vợ để chuẩn bị cho mùa mưa sắp đến. Nhớ hồi đó có anh Trọng, kiểm lâm Bình Định, gia đình đông con, vợ thì không có việc làm. Mặt lúc nào cũng nhăn như bị, không tháng nào là không xin nghỉ học về lo cho vợ con.

Lớp tại chức trung cấp kiểm lâm ở Phú Yên. Mình dạy 2 khóa ở đây, trong đó khóa 1 toàn là các sếp. Cán bộ kiểm lâm Tây nguyên và miền Trung hầu hết đều chuyển ngành từ công an hoặc bộ đội, chưa có nghiệp vụ chuyên môn vì vậy tất cả đều phải đi học. Lớp khóa 1 Phú Yên năm đó toàn là hạt trưởng, hạt phó rồi trưởng phó phòng nghiệp vụ của chi cục kiểm lâm các tỉnh và hạt kiểm lâm huyện. Mình cứ buồn cười khi nghe anh Bảy Sinh (hồi đó là hạt trưởng hạt kiểm lâm Tuy Hòa và cũng là lớp trưởng) nói với mình "vậy là cô bằng tuổi con gái lớn của tôi". Hồi đó mình phải dạy cả môn Pháp luật đại cương cho lớp tại chức này. Cũng là một câu chuyện thú vị. Sau khi chuẩn bị và dạy được một khóa môn Lâm nghiệp xã hội, thầy Danh (hiệu phó chuyên môn) bắt mình phải chuẩn bị môn PLĐC như là môn học thứ hai. Mình dãy nảy lên "thầy bắt em dạy môn nào của lâm nghiệp cũng được, chứ em có học ĐH luật ra đâu mà thầy bắt em dạy môn đó". " Thế cô có học môn này hồi ở ĐH không?". "Em có được học". " Thế thì cô phải dạy". Bó tay.com với thầy Danh thật. Cuối cùng thì mình cũng phải chuẩn bị 90 tiết cho môn học này. Mà đây lại là môn thi tốt nghiệp cho ngành kiểm lâm. Dạy môn này được 2 khóa thì mình chuyển công tác. Mà dạy cũng tạm tạm, tất nhiên với một giáo viên trẻ, còn ít kinh nghiệm, ít bản lĩnh thì bài giảng chưa thể sâu. Thì các cụ cấm có sai bao giờ, "thầy già con hát trẻ" mà lại. Mình cũng được đưa vào danh sách xét giáo viên dạy giỏi vì số điểm đánh giá dự giờ của hội đồng khá cao, nhưng thầy Danh loại mình ngay lập tức với lý do "Cô Hà sinh con trong thời gian tập sự nên không được là GV dạy giỏi" Heheheh, đúng là thầy Danh, nguyên tắc cứng nhắc khủng khiếp.

Phải dạy người nhiều tuổi hơn cũng chưa phải là vấn đề. Mình thậm chí đã gặp phải sinh viên chính là anh bạn cùng khóa đại học cơ. Đúng là hơi éo le thật. Năm 2005 mình vào Đại học Hồng Đức, Thanh Hóa dạy lớp Đại học tại chức lâm nghiệp khóa 3. Vào lớp thấy một anh sinh viên mặt cứ quen quen như là đã gặp ở đâu đó rồi, nhưng tất nhiên là không thể nhớ ra được. Giờ giải lao anh lớp trưởng mới nói chuyện là lớp mình có anh Phương hồi trước học cùng khóa 34 với cô đấy. Thảo nào. Mình thấy quen mà không nhớ cũng phải vì Phương học cùng khóa mình nhưng là bên Chế biến gỗ. Ra trường Phương về công tác ở Vườn Quốc gia Bến En. Tất nhiên là chuyên môn không phù hợp lắm. Vì vậy Phương quyết định học thêm bằng Lâm nghiệp để tiếp tục học lên cao học. Hắn nhận ra mình, nhưng cũng ngại nên không bắt chuyện trước. Cuối buổi học mình bảo: " Mời các anh các chị nghỉ, riêng anh Phương ở lại gặp tôi" . Tối hôm đó là bữa nhậu tưng bừng với quân 34 Thanh Hóa.

Chuyện về nghề giáo còn dài dài...

Xuất hành đầu năm

Kế hoạch đi Cà Mau của mình được đưa ra từ trong năm. Bộ môn mình có một quyển lịch có thể xem được các ngày tốt xấu cho xuất hành, cưới hỏi, động thổ...Ngày 18 tháng giêng âm lịch được đánh dấu hình một cái máy bay màu xanh nghĩa là ngày xuất hành tốt. Thế là mình quyết định sẽ đi miền Nam mở đầu cho đợt lấy số liệu vào ngày đó. Tuy nhiên do daily supervisor sang sớm hơn vài ngày nên mình phải vô sớm. Cũng chẳng còn ngày nào nữa ngoài ngày 15 âm lịch vì hôm sau phải gặp thầy ở Cần Thơ rồi. Sáng hôm kia, một ngày trước khi xuất phát mình vào bộ môn. Động tác đầu tiên là liếc mắt vào quyển lịch. May thay ngày 15 cũng là ngày xuất hành tốt. Sáng hôm đó là ngày đầu tiên miền Bắc có ánh mặt trời sau 40 ngày thâm xì thâm xịt của đợt rét dài kỷ lục trong suốt mấy chục năm trở lại đây.

Chẳng biết có tốt không và tốt tới mức nào nhưng chuyến đi xuất hành đầu năm này cũng khá "gian truân". Ở sân bay Nội Bài con bé cứ lạc quanh lạc quẩn không biết đi nội địa thì làm thủ tục ở sảnh nào. Mà cũng lạ, cái sân bay quốc tế Nội Bài thì bé tẹo teo, mình cũng đi khá nhiều rồi vậy mà lần nào đi cũng bị lớ ngớ kiểu như vậy. Cuối cùng cũng biết là phải đến sảnh B để làm thủ tục. Mình chỉ nhớ nhất là cái chỗ mà hành khách không muốn gửi hành lý đến để check in. Cái tội của mình là thôi thì chịu khó lếch thếch xách đồ theo lên chỗ ngồi còn hơn là phải chịu cái cảnh đợi để lấy hành lý gửi. Mà dại mồm, nhỡ nó lại thất lạc loanh quanh đi đâu mất vài ngày mà chẳng vỡ mặt ấy à. Nhưng cái cô làm thủ tục cho mình bảo nếu có nhiều sữa tắm, dầu gội đầu...thì sẽ không được xách tay. Chẳng là Hàng không Việt nam cũng bắt đầu tuân theo quy định quốc tế đối với chất lỏng khi mang lên máy bay vì nghe đâu có bom chế tạo dưới dạng chất lỏng. Cực chảng đã mình phải mang đến quầy hành lý gửi để làm thủ tục. Vừa để cái vali lên đã bị cô nhân viên "quạt" cho một trận. "Vali của chị to thế này, mà nặng đến 15 kg làm sao mà xách tay được. Chị không đọc quy định về hành lý xách tay à? Lần sau chị gửi hành lý cho em nhé". Khổ, ai chẳng biết quy định, nhưng mà suy cho cùng thì quy định sinh ra là để bị vi phạm mà lại.

Bừa trưa trên máy bay. Thường thì bao giờ cũng có 2 món ăn chính ví dụ như "chị dùng mỳ xào với thịt bò hay cơm với cá thu" đại loại vậy. Nhưng dạo này Vietnam Airlines chắc cũng đang phải đương đầu với tình trạng tăng giá "toàn diện" nên cũng đơn giản bữa ăn đi thành ra "mời chị dùng cơm". Nghèo nàn...một ít cơm với 3 lát bí đỏ xào và một ít thịt kho. Cũng chẳng có hoa quả tráng miệng gì cả. Thôi thì bay có gần 2 tiếng, kể mà không cho ăn gì cũng được. Đến Tân Sơn Nhất, biết ngay mà, mất gần 30 phút đợi để lấy hành lý. Ra bên ngoài sân bay thì người như muốn tắc thở vì cái nóng hầm hập của Sài Gòn, cộng với lỉnh kỉnh áo khoác, mũ mão vì ngoài Bắc đang rét. Một anh cò taxi chạy lại: "Bến xe miền Tây đi theo cuốc thì 220 ngàn, còn theo đồng hồ thì 10 ngàn đồng/cây số". "Ông nói thế nào thế? Tháng 12 tôi đi hết có 120 ngàn". "Thì xăng dầu lên, mà từ đây ra đấy hơn 20km". Suýt nữa thì mình cũng bị thuyết phục nhưng lại thấy tiếc tiếc tiền. Thôi thì tìm cái taxi khác xem sao. Nhảy lên xe ngồi, mắt không rời cái đồng hồ đo cây số và tiền. Uh, kiểu này không 220 thì cũng phải 210 ngàn đồng. Những hơn 20 km cơ mà. Vậy mà cuối cùng đi hết có 94 ngàn (hóa ra khoảng cách cũng chỉ có hơn 10 km), cộng thêm ít tiền vé sân bay và tiền boa cho tài xế, tất cả có 110 ngàn. Nói như người miền Nam thì "xém chút nữa thì bị gạt mất hơn 100 ngàn" hihihihi.

Xuống đến BX Miền Tây, rò ràng là mình muốn đi xe của Mai Linh mà trời xui đất khiến thế nào lại bị mua đúng vé của Hoàng Vân. Mà đúng là trò lừa đảo ngoạn mục, chẳng phải mỗi mình mà cuối cùng mới biết cả xe đều bị gạt. Ngồi đợi chán bên ngoài dưới trời nắng, hành khách được đưa lên xe ngồi. Hơn 1 tiếng mà xe vẫn chưa chạy, trong khi được hứa hươu hứa vượn là 15 phút nữa xe chạy. Ngồi trên xe, vừa sốt ruột, vừa bực. Chú phụ xe xăng xái bảo mình: "chị đưa cái túi xách đây em để ra phía sau". Mình trợn mắt lên: "Bao giờ thì chạy, tôi xuống đi xe khác đây, các ông là đồ lừa đảo". Mấy người khách đang thiu thiu ngủ trong xe nhổm lên dòm mặt mình. Chắc trong bụng cũng nghĩ thầm "con mụ Bắc kỳ này ghê gớm thật". Mà mình thì hiền vào loại nhất Bắc kỳ. Nhưng quả thật là khoảng 5 phút nữa mà xe không chạy là mình xuống để đi xe Mai Linh đấy, vứt đi 60 ngàn cái vé vừa mua, "nhất là bét". Nhưng mà phải công nhận là người miền Nam dễ tính thật. Trên xe mọi người mặc dù sốt ruột nhưng vẫn cứ "make joke". Một anh thanh niên trẻ đùa: "Chú tài ơi chú tài, mắt con bị quáng gà, mà về tối thế này thì làm sao con biết đường về quê". Một chị "sồn sồn" thì tếu táo: "Tui cứ theo anh tài về tận Sóc Trăng, chẳng có ai là bà con ở đó tui cứ bám áo anh tài, anh đi dâu tui đi đấy". "Nhưng về đến Cần Thơ là tui lột áo rồi". "Vậy thì tui bám quần anh, nào có dám lột quần không?"...Cứ đối đáp qua lại như vậy còn mọi người trong xe thì cười nói ào ào để hưởng ứng. Cuối cùng thì xe cũng chạy, từ TPHCM, qua Long An, đến Tiền Giang, qua cầu Mỹ Thuận là đến Vĩnh Long, qua phà Cần Thơ là đến TP Cần Thơ rồi. May mà cũng không phải đợi phà lâu. Đến cổng trào đầu thành phố, ôi chao chỉ thấy người là người. Hóa ra hôm nay là ngày khai mạc Festival du lịch Đồng bằng sông Cửu Long và Cần Thơ năm 2008.

Một ngày thực sự mệt của chuyến xuất hành đầu năm. Lúc đợi lên máy bay ở gần quầy bán sách báo mình có đọc lướt một quyển (tử vi về các tuổi qua các năm) xem năm Tý với người tuổi Tý thì sẽ ra sao. Có một câu làm mình "sướng âm ỉ" là năm tý là năm cực kỳ hanh thông đối với người tuổi Tý, mặc dù thành công thật sự của người tuổi Tý lại là vào năm Sửu. Hehehehehe sướng!!! mà quên đi nối mệt nhọc của chuyến hành trình từ bắc vào nam. Hy vọng những điều tốt đẹp của năm Mậu Tý này.

Ngộ nghĩnh Mốc

Không có gì!

Đây là mẩu đối thoại diễn ra hàng ngày, vào lúc 10.30 đêm:

- Chúc mẹ ngủ ngon!

- Chúc Mốc ngủ ngon!

- Cảm ơn mẹ!

- Không có gì!

- Thế mẹ đã cảm ơn con chưa?

- Cảm ơn Mốc!

- Không có gì!

(Thế mà còn bắt người ta cảm ơn)

Khổ thân con gái bà

Mẹ bị ốm, Mốc chạy sang gọi bà: “Con gái bà bị ốm đấy, bà có sang thăm một tý thì sang. Khổ thân con gái bà. Mai phải cho đi bệnh viện thôi”

Mẹ

14 tháng 2 là sinh nhật mẹ. Mẹ tuổi Sửu, mà theo như các cụ thì tuổi này thường vất vả. Đúng là cuộc đời mẹ vất vả thật. Được 4 tuổi thì bà ngoại mất, ông ngoại thì đi hoạt động cách mạng, mẹ phải sống với dì ghẻ và anh trai từ nhỏ. Có những thời gian khi mới 7, 8 tuổi mẹ phải đi ăn xin mất mấy tháng. Cũng vì thế mẹ chỉ được học đến lớp 2. Năm mẹ 16 tuổi ông ngoại xin cho mẹ đi thanh niên xung phong. Vào TNXP mẹ mới được học bổ túc văn hóa đến hết cấp 2. Tuy ít học nhưng mẹ có nghề đánh máy chữ và nổi tiếng là người đánh máy giỏi khi về công tác ở trường.

Cũng chính vì ít được học và hiểu được thiệt thòi của người không được học hành nên ngay từ khi bọn mình còn bé câu nói cửa miệng của mẹ là “học đi”. Lúc nào cũng nhắc nhở con cái học hành và mong cho con học hành tiến tới. Nhớ năm 1998 khi lần đầu tiên mình đi thi IELTS mẹ chính là người đưa mình đi thi. Năm đó mình thi điểm thấp và trượt mất khóa học ngắn 3 tháng ở Hà Lan. Có lẽ mẹ là người buồn nhất nhưng cũng là người động viên mình nhiều nhất để cố gắng cho lần sau. Năm 2000 đi học 10 tháng về, mình đã định sẽ học cao học trong nước ở ĐHNN1 nhưng mẹ (vừa động viên, vừa kích bác) đã làm cho mình bỏ ý định đó. Mẹ bảo, “Con đã đi học ở nước ngoài về, tiếng Anh đã khá khá mà phải học trong nước là hèn hiiiiiiii. Rồi con mày mẹ đảm baỏ nuôi nấng chăm sóc đâu vào đấy, con cứ yên tâm mà đi”.

Nhớ hồi mới tốt nghiệp ĐH, khi mình nói muốn đi công tác ở tận Pleiku mẹ không phản đối nhưng chỉ bảo phải lấy chồng rồi cả hai vợ chồng cùng đi thì mẹ mới cho đi. Thành ra mình lấy chồng sớm là vì thế. Mình không thể quên được cái ngày chia tay mẹ để đi công tác. 5h sáng mấy bố con ra ôtô để ra tàu vào Nam, mẹ khóc ầm ĩ cả một đoạn đường vắng làm mình cũng khóc suốt từ Hà Tây ra HN, rồi từ HN vào đến Gia Lai. Vào tây nguyên, tháng đầu tiên ngày nào cũng khóc vì nhớ nhà. Cứ nghe điện thoại của mẹ, vừa đưa máy lên đã thấy mẹ khóc ở đầu dây bên kia. Chỉ đến khi mình có bầu rồi có con Hà Anh thì nỗi nhớ nhà mới nguôi ngoai đi. Hồi đẻ Hà Anh cũng có nhiều chuyện hay. Mẹ vào với mình trước khi sinh Hà Anh khoảng một tuần (đấy là theo tính toán của BS). Nhưng mẹ vào đến 3 tuần rồi mà vẫn chưa sinh. Thế là sáng hôm đó mẹ sang Buon Ma Thuột thăm cô của mình. 9h sáng đưa mẹ ra bến xe thì 11h trưa đau bụng. 4h sáng thì sinh Hà Anh. Mẹ ở bên Đắc Lắc thì cứ hắt hơi, đoán là mình đã sinh nên mẹ về ngay. Vừa về đến cổng trường thấy các chị ấy bảo cô Hà sinh rồi, thế là mẹ cứ thế khóc từ cổng trường về nhà. Ra đến bệnh viện thấy cháu cũng khóc ầm ầm. Khổ thế cơ chứ.

Được ở gần mẹ thật không gì bằng. Có một câu chuyện vui. Hôm đó trên giảng đường, ở phòng đợi của GV. Ông Thuần (bố của Thúy, bạn mình) bảo mình: “Cái Thúy dạo này khổ lắm vì nhà nó không có Ô sin nữa”. “Ô hay, thế nhà cháu lấy đâu ra Ô sin”. “Nhà mày có hẳn 2 Ô sin ở ngay bên cạnh đấy còn gì”. Cả phòng đợi được trận cười. Nói thế chứ đúng là ở gần bố mẹ sướng thật đấy. Đi đâu cũng yên tâm về con cái và nhà cửa. Mẹ cũng rất chiều mấy chị em, kể cả con rể chuyện ăn uống. Có hôm buổi tối mình buột miệng, dạo này tự nhiên con thèm lòng lợn quá, thế là sáng hôm sau 6h mẹ đã đạp xe ra chợ, mua lòng về, 10h sang đã thấy mẹ dồi lòng xong rồi. Bữa trưa được ăn lòng lợn, ngon tuyệt.

Ngày còn con gái mình gầy thậm tệ. Chỉ có 35 kg, đấy là cân nặng lúc đi lấy chồng. Hồi đó cứ nghe ai mách là ăn cái gì cho béo là mẹ lại hì hục làm cho mình. Không biết là mình đã uống đến bao nhiêu chén thuốc Bắc, ăn bao nhiêu quả trứng vịt lộn, rồi cao khỉ, mật ong, rồi biết bao nhiêu cây mía. Hihihihihi, thế mà chẳng có tác dụng gì cả, vẫn gày trơ xương. Chỉ đến khi chửa, đẻ thì tình hình mới cải thiện được. Đẻ mỗi đứa con tăng 10 đến 12 kg. Mẹ là người phấn khởi nhất khi thấy mình béo khỏe. Bức ảnh trên mình chụp cùng mẹ sau khi mình sinh thằng Mốc được 4 tháng. Ai mà khen là cái Hà dạo này béo thế là mẹ vui lắm. Chẳng gì thì ai cũng bảo mình là giống mẹ nhất. Cô Ất trông xe của trường mình bảo: Hà càng già càng giống mẹ hihihihihi.

Thế là mẹ đã sắp tròn 60 tuổi rồi. Cầu chúc cho mẹ mãi mãi khỏe mạnh.

Tết Mậu Tý 2008

Thế rồi cũng qua một cái Tết. Không biết ông bà mình sinh ra cái Tết làm gì nhỉ, chỉ thấy mệt và tốn tiền thôi hihihihi. Mình đã không có cảm giác thích Tết đến gần 20 năm nay rồi, từ khi bắt đầu vào đại học cơ.

Bức ảnh trên chụp ở BigC khi cả nhà đi chơi Tết hôm mồng 4. Hai đứa con nhà này hình như tiếc tiền hộ bố nên mặt mũi ỉu xìu.

Thôi thì mong cho năm 2008 tươi đẹp như mấy bông đồng tiền đỏ trong vườn nhà mình vậy (không tài nào mà post được cái ảnh mấy bông hoa đồng tiền đỏ thắm lên được, tức thế cơ chứ)